काठमाडौँ । भारतका उधोगपति अनिल अम्बानी विभिन्न ऋण ठगी मुद्दामा ईडी र सीबीआईको कारबाहीको सामना गरिरहेका छन् ।

रिलायन्स समूहका अध्यक्ष अनिल अम्बानीलाई बैंक अफ बडोदाले ठगी घोषित गरेको छ । यसअघि, स्टेट बैंक अफ इन्डिया (एसबीआई) र बैंक अफ इन्डिया (बीओआई) ले पनि अनिललाई ठगी घोषित गरिसकेको छ । रिलायन्स कम्युनिकेसन्स (आरसीओएम) ले कम्पनीले सेप्टेम्बर २ मा बैंकबाट यस सम्बन्धमा पत्र प्राप्त गरेको बताएको छ । बैंकले कम्पनीलाई १६०० करोड भारु र ८६२.५० करोड भारुको लाइन अफ क्रेडिट दिएको थियो।

लाइन अफ क्रेडिट (एलओसी) एक प्रकारको घुमाउरो क्रेडिट हो, जसले तपाईंलाई आफ्नो आवश्यकता अनुसार बैंक वा वित्तीय संस्थाबाट निश्चित सीमासम्म ऋण लिन र तिर्न अनुमति दिन्छ । यो सामान्य ऋण प्रणाली भन्दा फरक छ, जसमा तपाईंले ऋणको एकमुष्ट रकम प्राप्त गर्नुहुन्छ ।

बैंकका अनुसार आरकमले २४६२.५० करोड भारु ऋण लिएको थियो, जसमध्ये १६५६.०७ करोड अगस्ट २८ सम्म अझै बाँकी रहेको छ । यो खाता जुन ५, २०१७ देखि गैर-कार्यकारी सम्पत्ति (एनपीए) भएको छ । यदि कुनै व्यक्ति वा कम्पनीले बैंकबाट लिएको ऋणको किस्ता वा ब्याज ९० दिन वा सोभन्दा बढी समयसम्म तिर्न सकेन भने त्यो ऋण एनपीए हुने प्रावधान रहेको छ ।

रिलायन्स कम्युनिकेसनका प्रवक्ताले यो मुद्दा १२ वर्ष पुरानो भएको बताए । अनिल अम्बानी २००६ देखि २०१९ सम्म केवल गैर-कार्यकारी निर्देशक रहेको र कम्पनीको दैनिक सञ्चालन वा निर्णयहरूसँग उनको कुनै सरोकार नभएको उनले बताएका छन् । 

बैंक अफ बडोदाको कारबाहीले यसको व्यापार सञ्चालन र वित्तीय कार्यसम्पादनमा कुनै असर नपार्ने भन्दै रिलायन्स पावरले शेयर बजारलाई जानकारी गराएको छ । अनिल अम्बानी साढे तीन वर्षभन्दा बढी समयदेखि रिलायन्स पावरको बोर्डमा छैनन् ।

बैंकिङ कानून अन्तर्गत, खाता धोखाधडी घोषित हुने बित्तिकै, मुद्दा प्रवर्तन एजेन्सीहरूलाई पठाइन्छ । अर्को ५ वर्षसम्म ऋण लिने व्यक्तिलाई कुनै नयाँ रकम जारी गरिने छैन । रिलायन्स कम्युनिकेसनको मार्च २०२५ सम्म कुल ऋण ४०४०० करोड भारु रहेको छ । यो २०१९ देखि दिवालियापन प्रक्रियामा छ । एसबीआईको नेतृत्वमा रहेको ऋणदाता समितिले २०२० मा समाधान योजनालाई अनुमोदन गरेको थियो, तर मुद्दा हाल अदालतमा रहेको छ ।

हालै, सीबीआईले अनिल अम्बानीको कम्पनी रिलायन्स कम्युनिकेसन्स (आरसीओएम) विरुद्ध २,९२९ करोडको बैंक ठगी मुद्दामा मुद्दा दर्ता गरेको छ । सीबीआईले २३ अगस्टमा रिलायन्स कम्युनिकेसन्स लिमिटेडको मुम्बईस्थित कार्यालय र अनिल अम्बानीको घरमा पनि छापा मारेको थियो। यो ठगी स्टेट बैंक अफ इन्डिया (एसबीआई) सँग सम्बन्धित रहेको बताइएको थियो । यसैबीच, अनिल अम्बानीले उनीमाथि लगाइएका सबै आरोपहरू अस्वीकार गर्दै आएका छन् ।

यसबाहेक, बैंकले अनिल अम्बानी विरुद्ध व्यक्तिगत दिवालियापनको कारबाही पनि सुरु गरेको छ, जुन मुम्बई एनसीएलटीमा विचाराधीन छ । २३ जुलाईमा पनि ईडीले अनिल अम्बानीको रिलायन्स समूहसँग सम्बन्धित ३५ भन्दा बढी स्थानमा छापा मारेको थियो । यो छापा यस बैंकबाट लिइएको ३००० करोडको ऋण ठगी मुद्दामा गरिएको भारतीय मिडियाहरुले उल्लेख गरेका छन् ।