काठमाडौँ । बलिउड अभिनेत्री प्रीति जिन्टाले आफ्नो नाम, तस्बिर र पहिचानको दुरुपयोग गर्दै कृत्रिम बुद्धिमत्तामार्फत तयार गरिएका नक्कली सामग्री (डिपफेक) प्रसारण गरिएको भन्दै गुगल, मेटा तथा अन्य विभिन्न वेबसाइटविरुद्ध कानुनी कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढाएकी छन् ।

यस सम्बन्धमा उनले मुम्बई उच्च अदालतमा मुद्दा दायर गर्न अनुमति मागेकी थिइन् । अदालतले उनलाई व्यक्तित्व अधिकार, प्रतिलिपि अधिकार र व्यावसायिक प्रतिष्ठा हननसम्बन्धी दाबी प्रस्तुत गर्दै औपचारिक दिवानी मुद्दा दायर गर्न अनुमति दिएको छ ।

अदालतमा पेश गरिएको निवेदनअनुसार विभिन्न प्लेटफर्म र वेबसाइटहरूले उनको अनुमति बिना नै उनको पहिचान प्रयोग गरेर डिपफेक भिडियो, सम्पादन गरिएका तस्बिर, व्यंग्यचित्र, कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट सञ्चालन हुने च्याटबट चरित्र तथा अन्य डिजिटल सामग्री तयार गरी सार्वजनिक रूपमा प्रसारण गरेको आरोप लगाइएको छ ।

अभिनेत्रीको तर्फबाट अधिवक्ता रोहन कदमले जुन १६ मा न्यायाधीश अभय आहुजाको एकल इजलासमा बहस गर्दै ती सामग्री विभिन्न अनलाइन माध्यममार्फत सर्वसाधारणका लागि उपलब्ध गराइएको बताएका थिए । प्रीति जिन्टाले यस्ता सामग्रीले आफ्नो कानुनी अधिकारको उल्लङ्घन गर्नुका साथै सार्वजनिक छविमा नकारात्मक असर पारेको दाबी गरेकी छन् ।

निवेदनमा उनले नक्कली र भ्रामक सामग्रीको प्रसारले आफ्नो साख, प्रतिष्ठा र सार्वजनिक पहिचानमा प्रत्यक्ष असर परेको उल्लेख गरेकी छन् । साथै, यस्ता गतिविधिले प्रतिलिपि अधिकार ऐनअन्तर्गत सुरक्षित नैतिक अधिकारसमेत उल्लङ्घन गरेको दाबी गरिएको छ ।

अधिवक्ता कदमका अनुसार विवादित सामग्री विश्वभर डिजिटल माध्यममार्फत फैलिएकाले यसको प्रभाव निकै व्यापक भएको छ ।

मुद्दामा संलग्न केही प्रतिवादी मुम्बई बाहिर रहेका र केही अनलाइन गतिविधि पनि मुम्बईको अधिकार क्षेत्र बाहिर भए पनि प्रीति जिन्टाले मुम्बई उच्च अदालतमै मुद्दा चलाउन अनुमति मागेकी थिइन् । अदालतले उनको माग स्वीकार गर्दै मुद्दा दायर गर्न अनुमति दिएको छ । अब आगामी केही सातामा यो विषय नियमित कानुनी प्रक्रियाअनुसार अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।