काठमाडौँ । भारतको नयाँ दिल्लीमा जारी ‘इन्डिया एआई इम्प्याक्ट समिट २०२६’ का क्रममा टाटा ग्रुप र ओपनएआईबीच रणनीतिक सहकार्य घोषणा गरिएको छ । यस सहकार्यअन्तर्गत भारतमै कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित अत्याधुनिक डाटा केन्द्र स्थापना गरिने जनाइएको छ, जसले देशभित्रै डाटा सुरक्षित भण्डारण र उच्चस्तरीय गणनात्मक पूर्वाधार विकासमा टेवा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ ।

समारोहमा विश्वका अग्रणी प्रविधि क्षेत्रका नेतृत्वहरूले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको भविष्य, यसको सामाजिक प्रभाव र जिम्मेवार प्रयोगबारे व्यापक छलफल गरेका छन् । सहभागीहरूले आगामी वर्षहरूमा भारत कृत्रिम बुद्धिमत्ता नवप्रवर्तनको प्रमुख केन्द्रका रूपमा स्थापित हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।

टाटा सन्सका अध्यक्ष एन. चन्द्रशेखरनले उक्त मञ्चले कृत्रिम बुद्धिमत्ताप्रति भारतको स्पष्ट दृष्टिकोण र गम्भीर प्रतिबद्धता विश्वसामु प्रस्तुत गरेको बताए । उनका अनुसार भारतले विकास, सुशासन र आर्थिक रूपान्तरणसँग कृत्रिम बुद्धिमत्तालाई जोड्ने दीर्घकालीन योजना अघि सारेको छ ।

सहकार्यअनुसार टाटा कन्सल्टेन्सी सर्भिसेसको ‘हाइपरभल्ट तथ्याङ्क केन्द्र’ को पहिलो सेवाग्राही ओपनएआई हुनेछ । परियोजना प्रारम्भमा १०० मेगावाट क्षमताबाट सुरु गरिनेछ र भविष्यमा १ हजार मेगावाटसम्म विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । यसले कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीहरूलाई देशभित्रै तीव्र, सुरक्षित र प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न सहयोग पुग्ने जनाइएको छ, जसबाट सरकारी तथा अत्यावश्यक सेवाहरू लाभान्वित हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

टाटा समूहले आफ्ना लाखौँ कर्मचारीलाई ‘च्याटजीपीटी इन्टरप्राइज’ सेवाको पहुँच उपलब्ध गराउने योजना पनि सार्वजनिक गरेको छ । यसको सुरुवात टाटा परामर्श सेवा कम्पनीका कर्मचारीबाट गरिनेछ । यसलाई विश्वमै कुनै संस्थाद्वारा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको व्यापक आन्तरिक प्रयोगमध्ये एक मानिएको छ ।

फेब्रुअरी १६ देखि २० सम्म सञ्चालन भएको अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रममा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको अवसर, सम्भावित चुनौती तथा मानवहितमा यसको उपयोगबारे विस्तृत बहस भएको छ। बिहीबार आयोजित विशेष सत्रमा गुगलका प्रमुख सुन्दर पिचाई, ओपनएआईका प्रमुख साम अल्टम्यान र एन्थ्रोपिकका प्रमुख डारियो अमोडेइ लगायतका प्रविधि नेतृत्वहरू सहभागी भएका थिए ।

टाटा समूह र ओपनएआईबीचको सहकार्य भारतलाई कृत्रिम बुद्धिमत्ता पूर्वाधार र अनुसन्धानका क्षेत्रमा नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने महत्वपूर्ण कदमका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ ।