चलचित्र क्षेत्रमा आउने हरेक कलाकारको अभिनय प्रकृति एउटै हुँदैन । कोही प्रेमकथामा अत्यन्त स्वाभाविक देखिन्छन्, कोही एक्सन र संघर्षपूर्ण भूमिकामा प्रभावशाली हुन्छन् । कसैको शक्ति हास्य र संवादमा देखिन्छ भने कोही गम्भीर, भावनात्मक, रहस्यमय वा नेतृत्वदायी पात्रमा दर्शकको मन जित्न सफल हुन्छन् ।

फरक–फरक कलाकारलाई हेर्दा उनीहरूको अभिनयमा पनि फरक प्रकृति देखिन्छ । कुनै कलाकार शक्तिशाली वा विद्रोही पात्रमा सहज देखिन्छ भने अर्को कलाकारको अनुहार, अभिव्यक्ति र भावनात्मक प्रस्तुतिले प्रेम वा पारिवारिक कथालाई बढी स्वाभाविक बनाइरहेको हुन्छ । कोही संवाद बोल्ने शैलीका कारण विशेष हुन्छन् भने कोही मौन अभिनयबाटै पात्रको पीडा र भावना दर्शकसम्म पुर्‍याउन सक्षम हुन्छन् ।

आखिर कलाकारहरूबीच यस्तो भिन्नता किन देखिन्छ ?

ज्योतिषशास्त्रीय दृष्टिले व्यक्तिको स्वभाव, अभिव्यक्ति, मानसिक प्रकृति, ऊर्जा, कलात्मक क्षमता, साहस, संवेदनशीलता र व्यवहारमा जन्मकुण्डलीका ग्रहहरूको फरक–फरक प्रभाव रहन्छ । जन्मसमयमा कुन ग्रह कुन राशि, नक्षत्र र भावमा छ, कुन ग्रह बलवान् वा कमजोर छ, कुन ग्रहले कसलाई दृष्टि दिएको छ र ग्रहहरूबीच कस्तो सम्बन्ध बनेको छ भन्ने आधारमा व्यक्तिको प्रकृति र क्षमता फरक हुन सक्छ ।

त्यसैले चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गर्न चाहने व्यक्तिको जन्मकुण्डली अध्ययन गर्दा उसमा अभिनय वा चलचित्र क्षेत्रमा सम्भावना कस्तो छ भन्ने मात्र होइन, उसको स्वभाव र क्षमता कुन प्रकारको कथा तथा भूमिकासँग बढी मेल खान सक्छ भन्ने पक्ष पनि हेर्न सकिन्छ ।

नवग्रहका स्वभाव र अभिनयमा तिनको भूमिका

सूर्य : प्रभाव, आत्मविश्वास र नेतृत्व

सूर्य आत्मबल, तेज, प्रतिष्ठा, अधिकार, नेतृत्व, आत्मविश्वास र प्रभावको कारक मानिन्छ। सूर्यको प्रभाव राम्रो भएको व्यक्तिमा आफ्नो उपस्थितिबाट प्रभाव पार्ने, जिम्मेवारी लिने र आत्मविश्वासका साथ प्रस्तुत हुने स्वभाव देखिन सक्छ ।

त्यसैले राजा, शासक, नेता, उच्च अधिकारी, प्रभावशाली व्यवसायी, परिवारको मुखिया, नेतृत्वदायी नायक वा आफ्नो निर्णयमा अडिग पात्रमा सूर्यको प्रकृति उपयोगी हुन सक्छ । राजनीति, शासन, सत्ता, राष्ट्रको नेतृत्व वा ऐतिहासिक राजा–महाराजाका कथामा समेत सूर्यको प्रकृति विशेष रूपमा विचार गर्न सकिन्छ ।

पर्दामा प्रवेश गर्दा नै व्यक्तित्वको प्रभाव देखिनुपर्ने र पात्रको उपस्थितिले अरू पात्रलाई समेत प्रभावित पार्नुपर्ने भूमिकामा सूर्यको बल महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ ।

चन्द्रमा : भावना, संवेदना र मनको गहिराइ

चन्द्रमा मन, भावना, संवेदनशीलता, कल्पना, स्मृति र मानसिक प्रतिक्रियाको कारक मानिन्छ। अभिनयमा पात्रको भावना आफूभित्र अनुभव गरेर त्यसलाई अनुहार, आँखा, स्वर र शरीरको प्रतिक्रियामार्फत दर्शकसम्म पुर्‍याउनुपर्ने हुन्छ।

त्यसैले प्रेम, माया, विछोड, पीडा, मातृत्व, पारिवारिक सम्बन्ध, त्याग, करुणा वा मानसिक द्वन्द्व भएका पात्रमा चन्द्रमाको प्रकृति महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। पारिवारिक कथा, भावनात्मक प्रेमकथा, आमा–सन्तानको सम्बन्ध वा मानवीय संवेदनालाई केन्द्रमा राखिएका चलचित्रमा पनि चन्द्रमाको प्रकृति देख्न सकिन्छ ।

कम संवाद बोलेर पनि आँखाबाट भावना व्यक्त गर्ने अभिनयमा चन्द्रमाको भूमिका विशेष रूपमा विचार गर्न सकिन्छ ।

मङ्गल : ऊर्जा, साहस र संघर्ष

मङ्गल साहस, पराक्रम, शारीरिक ऊर्जा, प्रतिस्पर्धा, जोखिम, क्रोध, प्रतिरोध, आवेग र संघर्षसँग सम्बन्धित ग्रह मानिन्छ ।

एक्सन, प्रहरी, सैनिक, योद्धा, विद्रोही, प्रतिशोध, अपराधविरुद्ध लड्ने नायक, खेलकुद वा शारीरिक सक्रियता बढी भएको पात्रमा मङ्गलको प्रभाव उपयोगी हुन सक्छ । युद्ध, द्वन्द्व, खेलकुद, साहसिक यात्रा र संघर्षप्रधान चलचित्रमा पनि मङ्गलको प्रकृति बलियो रूपमा देखिन सक्छ ।

तर मङ्गललाई केवल फाइट र एक्सनको ग्रहका रूपमा बुझ्नु हुँदैन । प्रेमका लागि परिवार वा समाजसँग संघर्ष गर्ने पात्र, अन्यायविरुद्ध आवाज उठाउने पात्र वा कठिन परिस्थितिमा हार नमान्ने चरित्रमा समेत मङ्गलको प्रकृति फरक रूपमा प्रकट हुन सक्छ ।

बुध : संवाद, हास्य र बहुमुखी अभिव्यक्ति

बुध बुद्धि, वाणी, संवाद, चातुर्य, सञ्चार, हास्यबोध, नक्कल, सिक्ने क्षमता र परिस्थितिअनुसार छिटो प्रतिक्रिया दिने स्वभावसँग सम्बन्धित मानिन्छ ।

त्यसैले हास्य कलाकार, संवादप्रधान पात्र, चतुर व्यक्ति, पत्रकार, व्यापारी, सञ्चारकर्मी वा बोल्ने कलामा दक्ष पात्रमा बुधको प्रभाव महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। व्यापारिक परिवेश, सञ्चार, बौद्धिक चातुर्य वा हास्यप्रधान कथामा समेत बुधको प्रकृति देख्न सकिन्छ ।

अभिनयमा एउटा पात्रबाट अर्को पात्रमा छिटो ढल्ने, संवादको लय समात्ने, बोली र हाउभाउ परिवर्तन गर्ने तथा परिस्थितिअनुसार तत्काल अभिव्यक्ति बदल्ने क्षमतामा पनि बुधको भूमिका अध्ययन गर्न सकिन्छ ।

बृहस्पति : ज्ञान, परिपक्वता र गम्भीरता

बृहस्पति ज्ञान, विवेक, धर्म, नीति, दर्शन, आदर्श, मार्गदर्शन र परिपक्वताको कारक मानिन्छ ।

गुरु, शिक्षक, विद्वान्, धार्मिक व्यक्तित्व, अनुभवी अभिभावक, न्यायप्रिय व्यक्ति, समाजसेवी वा वैचारिक गहिराइ भएको पात्रमा बृहस्पतिको प्रकृति प्रभावकारी हुन सक्छ ।

धर्म, दर्शन, शिक्षा, न्याय, संस्कार, आदर्श वा समाजलाई मार्गदर्शन गर्ने विषयमा आधारित कथामा समेत बृहस्पतिको प्रकृति विचार गर्न सकिन्छ। जीवनको अनुभव बोकेको, अरूलाई मार्गदर्शन गर्ने वा संवादभन्दा विचार र व्यक्तित्वको वजन बढी भएको पात्रका लागि बृहस्पतिको अवस्था महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ ।

शुक्र : कला, प्रेम, सौन्दर्य र आकर्षण

शुक्र कला, सौन्दर्य, प्रेम, आकर्षण, संगीत, नृत्य, मनोरञ्जन, शैली, रचनात्मकता र कलात्मक अभिव्यक्तिसँग सम्बन्धित मानिन्छ ।

त्यसैले प्रेमकथा, रोमान्टिक पात्र, नृत्य–संगीत, ग्ल्यामर, फेसन वा सौन्दर्यप्रधान भूमिकामा शुक्रको प्रभाव महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ । चलचित्र, संगीत र मनोरञ्जनसँग सम्बन्धित कलात्मक झुकाव अध्ययन गर्दा पनि शुक्रलाई विशेष रूपमा विचार गरिन्छ ।

तर शुक्र बलियो हुँदैमा व्यक्ति स्वतः उत्कृष्ट रोमान्टिक कलाकार हुन्छ भन्ने हुँदैन । प्रेमको भावना प्रस्तुत गर्न चन्द्रमा, संवादका लागि बुध, पर्दामा प्रभावका लागि सूर्य र कथाभित्र संघर्ष छ भने मङ्गलको सहयोगसमेत आवश्यक हुन सक्छ । यही कारण एउटै प्रेमकथा पनि कहिले कोमल र भावनात्मक हुन्छ भने कहिले विद्रोही, संघर्षपूर्ण वा तीव्र प्रकृतिको हुन सक्छ ।

शनि : संघर्ष, यथार्थ र धैर्य

शनि श्रम, अनुशासन, जिम्मेवारी, अभाव, कठिनाइ, संघर्ष, धैर्य र जीवनको कठोर यथार्थसँग सम्बन्धित ग्रह मानिन्छ ।

गरिबी, श्रमिक जीवन, सामाजिक विभेद, जिम्मेवारीको बोझ, असफलता, लामो संघर्ष वा कठिन जीवन बोकेको पात्रमा शनिको प्रकृति प्रभावकारी रूपमा देखिन सक्छ । सामाजिक यथार्थ, वर्गीय असमानता, श्रम, अभाव र सामान्य मानिसको जीवन सङ्घर्षलाई केन्द्रमा राखिएका चलचित्रमा पनि शनिको प्रकृति विचार गर्न सकिन्छ ।

शनि केवल दुःखको प्रतीक होइन । कठिन परिस्थितिमा पनि टिकिरहने, पीडा सहने, जिम्मेवारीबाट नभाग्ने र लामो संघर्षपछि अगाडि बढ्ने पात्रमा यसको प्रकृति अझ स्पष्ट हुन सक्छ ।

राहु : रहस्य, महत्वाकांक्षा र असामान्य चरित्र

राहुलाई तीव्र आकांक्षा, भ्रम, रहस्य, अपरम्परागत सोच, असामान्यता, सीमा तोड्ने प्रवृत्ति र नयाँ प्रयोगसँग जोडेर हेरिन्छ ।

रहस्यमय, अप्रत्याशित, दोहोरो चरित्र, अपराध, सस्पेन्स, थ्रिलर, मनोवैज्ञानिक द्वन्द्व वा सामान्य सामाजिक ढाँचाभन्दा फरक भूमिकामा राहुको प्रकृति विचार गर्न सकिन्छ ।

विज्ञान–कल्पना, अत्याधुनिक प्रविधि, भ्रम र वास्तविकताबीचको द्वन्द्व, दर्शकले सहजै अनुमान गर्न नसक्ने कथा वा नयाँ किसिमका प्रयोग गरिएका चलचित्रमा समेत राहुको प्रकृति जोडेर अध्ययन गर्न सकिन्छ । सामान्यभन्दा फरक पहिचान बनाउने इच्छा र दर्शकलाई अचानक चकित पार्ने चरित्रमा पनि राहुको प्रभाव विशेष रूपमा देखिन सक्छ ।

केतु : अन्तर्मुखीपन, वैराग्य र सूक्ष्मता

केतुलाई वैराग्य, त्याग, आध्यात्मिकता, अन्तर्मुखी स्वभाव, सूक्ष्म अनुभूति, रहस्य र भित्री खोजसँग सम्बन्धित मानिन्छ ।

कम बोल्ने, एकान्तप्रिय, रहस्यमय, आध्यात्मिक, संसारबाट केही टाढिएको वा आफ्नै भित्री संसारसँग संघर्ष गरिरहेको पात्रमा केतुको प्रकृति उपयोगी हुन सक्छ ।

आध्यात्मिक खोज, साधना, त्याग, रहस्य वा बाहिरी घटनाभन्दा पात्रको भित्री यात्रालाई केन्द्रमा राखिएका कथामा केतुको प्रकृति विचार गर्न सकिन्छ । मौनता नै अभिनयको शक्ति बन्ने र बाहिरी प्रदर्शनभन्दा भित्री भावलाई बढी प्रस्तुत गर्नुपर्ने पात्रमा केतुको प्रभावलाई पनि बेवास्ता गर्न मिल्दैन ।

एउटा ग्रह हेरेर कलाकारको क्षमता निर्धारण गर्न मिल्दैन

यी नौ ग्रहका आ–आफ्नै स्वभाव र क्षेत्र भए पनि एउटा ग्रह मात्र हेरेर कुनै व्यक्ति कुन चलचित्र वा पात्रका लागि उपयुक्त छ भनेर निष्कर्ष निकाल्नु ज्योतिषीय दृष्टिले पूर्ण हुँदैन ।

जन्मकुण्डली एउटा ग्रहको होइन, सम्पूर्ण ग्रहगत संरचनाको अध्ययन हो । ग्रह कुन भावमा बसेको छ, कुन राशिमा छ, कुन नक्षत्रमा छ, ग्रहको बल कस्तो छ, शुभ वा अशुभ प्रभाव कस्तो छ, कसको दृष्टि परेको छ, कुन ग्रहसँग युति वा सम्बन्ध बनेको छ तथा सम्बन्धित भाव र भावेशको अवस्था कस्तो छ—यी सबै पक्षलाई समग्र रूपमा अध्ययन गर्नुपर्छ ।

यसैकारण एउटै व्यक्तिमा सूर्यको प्रभाव राम्रो, चन्द्रमा सबल, मङ्गल अनुकूल तथा बुध र शुक्र पनि शक्तिशाली हुन सक्छन् । यस्तो अवस्थामा उसले एउटै प्रकृतिको भूमिकामा सीमित हुनुपर्ने हुँदैन । उसमा रोमान्टिक, एक्सन, हास्य, भावनात्मक, पारिवारिक, संघर्षपूर्ण वा गम्भीर चरित्रजस्ता फरक–फरक भूमिकामा आफूलाई ढाल्न सक्ने सम्भावना देखिन सक्छ ।

अर्थात् जन्मकुण्डलीमा विभिन्न प्रकृतिका ग्रहहरूको राम्रो बल र आपसी सहयोग छ भने कलाकारको अभिनय क्षेत्र पनि फराकिलो हुन सक्छ । यही कारण केही कलाकार एउटै विधामा बढी चिनिन्छन् भने केही कलाकार फरक–फरक विधा र चरित्रमा समेत स्वाभाविक देखिन सक्छन् ।

ग्रहको क्षमता मात्र होइन, सही समय पनि महत्त्वपूर्ण

जन्मकुण्डलीमा क्षमता हुनु एउटा पक्ष हो, तर त्यो क्षमता कुन समयमा सक्रिय भइरहेको छ भन्ने अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। यहीँबाट महादशा, अन्तर्दशा र गोचरको अध्ययन आवश्यक हुन्छ ।

मानौँ कुनै कलाकारको जन्मकुण्डलीमा मङ्गल राम्रो अवस्थामा छ र त्यही समयमा मङ्गलसँग सम्बन्धित अनुकूल महादशा वा अन्तर्दशाको प्रभाव चलिरहेको छ । त्यस्तो समयमा एक्सन, साहस, संघर्ष, प्रतिस्पर्धा वा मङ्गलको प्रकृतिसँग मेल खाने भूमिकामा काम गर्दा कलाकारको क्षमता र समयको प्रकृतिबीच राम्रो तालमेल बन्न सक्ने ज्योतिषीय सम्भावना हेर्न सकिन्छ ।

त्यसैगरी शुक्रसँग सम्बन्धित अनुकूल समयमा प्रेम, कला, सौन्दर्य वा मनोरञ्जनप्रधान कथा; बुधको अनुकूल समयमा हास्य, संवाद वा चतुर चरित्र; चन्द्रमाको अनुकूल समयमा भावनात्मक कथा—यसरी समयको प्रकृति र कलाकारले रोजेको भूमिकाको प्रकृतिबीचको सम्बन्ध पनि अध्ययन गर्न सकिन्छ ।

तर यहाँ पनि महादशाको ग्रह मात्र हेरेर निर्णय गर्नु हुँदैन । महादशा, अन्तर्दशा, जन्मकुण्डलीमा सम्बन्धित ग्रहको वास्तविक अवस्था, ग्रहहरूको आपसी सम्बन्ध, सम्बन्धित भाव र तत्कालीन गोचरलाई समेत जोडेर हेर्नुपर्छ ।

त्यसैले चलचित्र क्षेत्रमा सही समयमा सही कथा र सही पात्र छनोट गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ । कहिलेकाहीँ कलाकारमा क्षमता हुँदाहुँदै पनि उसले आफ्नो प्रकृति र चलिरहेको समयसँग मेल नखाने भूमिका रोज्दा अपेक्षित प्रभाव नदेखिन सक्छ। अर्कोतर्फ जन्मकुण्डलीमा रहेको क्षमता र समयको प्रकृतिसँग मेल खाने कथा तथा पात्र छनोट हुँदा उसले आफ्नो प्रतिभालाई अझ प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउन सक्छ ।

अन्ततः ग्रहभन्दा अगाडि कर्म

जन्मकुण्डलीमा राम्रो ग्रहयोग हुनु, विभिन्न ग्रहबाट फरक–फरक अभिनय क्षमता देखिनु, अनुकूल दशा–अन्तर्दशा चल्नु र समयले साथ दिनु सकारात्मक पक्ष हुन् । तर अनुकूल समय सफलता होइन, अवसर हो ।

कुण्डलीले चलचित्र क्षेत्रमा राम्रो सम्भावना देखाए पनि कलाकारले अभिनय सिकेन, पात्र बुझेन, अभ्यास गरेन, आफ्नो कमजोरी सुधार गरेन र अनुशासनमा रहेर मेहनत गरेन भने ग्रहयोगले मात्र उसलाई सफल बनाउन सक्दैन ।

मेरो बुझाइमा ज्योतिषको उद्देश्य कलाकारलाई एउटा निश्चित भूमिकामा बाँध्नु होइन । उसको जन्मकुण्डलीमा रहेको स्वभाव, क्षमता, सम्भावना र समयको प्रकृति बुझेर कुन दिशामा उसको प्रतिभा बढी सहज रूपमा प्रकट हुन सक्छ भन्ने संकेत दिनु हो ।

त्यसैले चलचित्र क्षेत्रमा ज्योतिषलाई सफलताको सुनिश्चितताका रूपमा होइन, आफ्नो क्षमता चिन्ने, उपयुक्त कथा र पात्र पहिचान गर्ने, सही समय बुझ्ने र अनुकूल समयमा सही कर्म गर्न सहयोग पुर्‍याउने मार्गदर्शनका रूपमा बुझ्नु उचित हुन्छ ।

ज्योतिषले बाटो देखाउन सक्छ, ग्रहले सम्भावनाको संकेत दिन सक्छ र समयले अवसरको ढोका खोल्न सक्छ  । तर त्यो बाटोमा हिँड्ने, अवसरलाई समात्ने र सम्भावनालाई उपलब्धिमा बदल्ने काम अन्ततः व्यक्तिको कर्म, साधना र निरन्तर मेहनतले नै गर्छ ।