कृष्ण अन्जान, रुरुक्षेत्र । कफि अनुसन्धान कार्यक्रम भण्डारी डाँडा गुल्मीका प्रमुख डाक्टर कृष्ण थापाले मन भारी बनाएर कफि अनुसन्धान कार्यक्रमबाट रिटायर्ड भई  बिदा भएकाे करिब दुई महिना भयाे । तर सिँगाे गुल्मीले उनकाे याेगदानलाइ बिर्सेकाे छैन ।

उमेरकाे हदबन्दी ले जेठकाे दाेस्राे हप्ता आफ्नाे परिश्रमले सिर्जेकाे कफि अनुसन्धान कार्यक्रमबाट बिदाइ हुनु पर्दा कताकता मन पाेलेकाे अनुभव डा. थापाले गर्नु  स्वभाविक थियाे । 

मानविय चक्र, कस्ले कहाँ पुगेर ईतिहास बनाउँछ थाहा हुन्न । रुरुक्षेत्र गाउँपालिका वडा न ४ तालखाेलाकाे  भण्डारी डाँडामा आउँदा स्याल कराउने निर्जन ठाउँ मात्र रहेकाे कृष्ण थापाले सम्झिन् । तर त्यहि भण्डारी डाँडा यतिबेला नेपालमा मात्र हाेइन विदेशमा समेत परिचित छ । 

तालखाेलाका याे क्षेत्रमा कुनैबेला राैनकता थियाे ।थकाली समुदायका हाेटलहरुमा मिठाे खान्की पाक्थ्याे । लाहुरेहरु क्याबात भन्दै यहाँ सुनौलीबाट पाल्पा हुँदै रिडी र रिडीबाट तालखाेला तिर निस्कन्थे र यहिठाउँमा बाँस बस्थे । गुल्मी बाग्लुङ जाने लाहुरे भरिया बाेक्ने भरिया दाइहरुकाे पहिलाे राेजाइ थियाे तालखाेला र भण्डारी डाँडा । तर जताततै सडक पुगेपछि तालखाेला भाटियाे र यहाँकाे थकाली समुदायहरु व्यापारका लागि अन्यत्रै सरे । बिक्रम सम्वत २०४२ साल देखि याे क्षेत्र निर्जन बन्याे । 

तर समय चक्र फेरियाे । करिब एकतिस वर्ष पछि फेरी भण्डारी डाँडाले नयाँ रुप तर्फ आफुलाइ डाेर्यायाे । कृषि अनुसन्धान परिषदले गरेकाे संभाव्यता अध्ययन प्रतिवेदनले भण्डारी डाँडालाइ कफि अनुसन्धानका लागि उपयुक्त ठाउँ छनौट गर्याे । 

त्यतिबेला गुल्मेली कफि सराेकारवालाहरु खुसी भए जतिबेला  २०७३ वैशाख ३ गते   तत्कालीन मुख्य सचिव लिलामणि पौडेलले कफिकाे बेर्ना राेपेर कफि अनुसन्धान कार्यक्रम बलेटक्सारकाे विधिवत शुभारम्भ गरे । कफि अनुसन्धान कार्यक्रम काे शुभारम्भ सँगै फेरी कार्यक्रमकाे लगाम सम्हाल्न आई पुगे - कृष्ण थापा । 

उनकाे बिदाई सँगै साँच्चै  भण्डारी डाँडाका कफिका बुटाहरु, सँगै काम गरेका सहकर्मीहरु, सिँगाे तालखाेला र सिँगाे गुल्मीले विदाइमा आखा भरि आसु पारेर राेईरहे र भनिरहे आँसु नझार्नु, भण्डारी डाँडाकाे माया नमार्नु । 

नौलाे ठाउँ अनेक चुनौतिहरुका बिचमा संभावना खाेज्दै प्रमुख थापाले ६ वर्षमा कफि अनुसन्धान कार्यक्रममा कायापलट गरेर देखाइ दिएका छन् ।
"कफि अनुसन्धान कार्यक्रमकाे लक्ष कफि खेति प्रविधिकाे विकास र प्रयाेग सँगै नेपाली कृषकहरुकाे जिविकाेपार्जनमा सुधार ल्याउनु हाे । हामीले त्याे कार्यलाइ मुर्त रुप दियौँ  जस्ताे लाग्छ" प्रमुख थापा भन्छन् । 

भण्डारी डाँडामा कफि अनुसन्धान कार्यक्रमका भव्य कार्यालय प्रयाेगशाला कर्मचारी आवास बनी सकेका छन भने भव्य तालिम केन्द्र पनि बनिरहेकाे छ । 

बयालीस जातका कफिका बगैँचा र यी कफि लहरुकाे अनुसन्धान याे वैभवता कृष्ण थापाकाे याेगदानकाे मात्र हाेइन उनकाे पसिनाकाे वैभवता पनि हाे । 

सबेै संरचनाहरु बनिसक्दा  कफि अनुसन्धान कार्यक्रममा दरवन्दि भएर पनि कृषि अनुसन्धान परिषदले विशेषज्ञ नपठाउँदा प्रमुख थापाकाे मन दुखेकाे कफि अनुसन्धान कार्यक्रमबाट अवकास लिने बेलामा नै उनले बताएका थिए । "जे जति छन, त्यतिले काम चलाएका छौँ तर विशेषज्ञकाे धेरै खाँचाे छ आफुले छाडेर गएपनि आफुले गरेकाे मेहेनतमा खिया नलागाेस भन्ने मेराे मान्यता हाे" टाढा हेर्दै प्रमुख थापाले भन्दैथिए । 

आफुले सिर्जना गरेकाे संरचनाकाे माया धेरै हुँदाे रहेछ । जति याे ठाउँबाट जाने दिन नजिक आउँदैछ, झन झन कफिका बाेटहरु सुमसुम्याउन मन लाग्छ पटक पटक बगैँचा तिर घुम्छु, म जागीर खान मात्र यहाँ आएकाे हाेइन मेराे अभिष्ट अनुसन्धानसँगै कफि किसानहरुलाइ कफि खेतिकालागि याेग्य बनाउनु पनि हाे" थापा भावनामा बग्दै बोल्थे । 

"जागीरबाट पेन्सन हुँदा मान्छे खुसी हुन्छन तर मेराे उमेरका कारणले म अनिवार्य अवकासमा जानै पर्ने भाे । तर, याे आफैले सिर्जेकाे ठाउँ छाड्नु पर्दा मन दुखेजस्ताे हुन्छ । गुल्मीसँगै भण्डारी डाँडाकाे माया मार्नै गाह्रो हुनेभाे ।" प्रमुख थापा विदाईको बेलामा भाव विभाेर हुन्थे ।

जेठकाे दाेस्राे हप्ता कफि अनुसन्धान कार्यक्रमबाट हात हल्लाउँदै प्रमुख थापा पाेखरा आफ्नाे घर फर्किईसकेका छन्  । उनकाे बिदाई सँगै साँच्चै  भण्डारी डाँडाका कफिका बुटाहरु, सँगै काम गरेका सहकर्मीहरु, सिँगाे तालखाेला र सिँगाे गुल्मीले विदाइमा आखा भरि आसु पारेर राेईरहे र भनिरहे 
आँसु नझार्नु, भण्डारी डाँडाकाे माया नमार्नु ।