काठमाडौँ । इजरायलका अति-दक्षिणपन्थी अर्थमन्त्री बेजालेल स्मोट्रिचले कब्जा गरिएको पश्चिमी किनारमा ३,००० भन्दा बढी घर निर्माण गर्ने विवादास्पद बस्ती योजना अनुमोदन गर्ने बताएका छन् । उनले यो कदमले फिलिस्तिनी राज्यको सम्भावना नै समाप्त गर्ने दाबी गरेका छन् ।

जेरुसलेम र माले अदुमिम बस्तीबीच पर्ने ई–१ नामक यो परियोजना दशकौँदेखि तीव्र अन्तर्राष्ट्रिय विरोधका कारण स्थगित हुँदै आएको छ । यहाँ निर्माण भएमा पश्चिमी किनारलाई कब्जा गरिएको पूर्वी जेरुसलेमबाट काट्ने र यसको भू–अखंडतामा ठूलो बाधा पुर्‍याउने मानिन्छ।

अन्तर्राष्ट्रिय कानुन अनुसार यी बस्तीहरू अवैध मानिन्छन्, यद्यपि इजरायल यसलाई अस्वीकार गर्छ। इजरायली एन्टी–सेटलमेन्ट समूह “पीस नाउ” का अनुसार हाल पश्चिमी किनार र पूर्वी जेरुसलेममा करिब ७ लाख बसोबासी करिब १६० वटा बस्तीमा बसिरहेका छन् । यी नै भूमि फिलिस्तिनीहरूले भावी स्वतन्त्र राज्यका लागि माग गर्दै आएका छन् ।

यो घोषणा केही दिनयता धेरै मुलुकहरूले आगामी महिनामा फिलिस्तिनी राज्यलाई मान्यता दिने योजना सार्वजनिक गरेपछि आएको हो, जसको इजरायलले कडा विरोध गरेको छ ।

स्मोट्रिचले बिहीबार यसबारे पत्रकार सम्मेलन गर्दै बसोबासी संगठन येषा काउन्सिलका अध्यक्ष इजरायल गान्ज र माले अदुमिमका मेयर गाइ यिफ्राचसँगै योजना सार्वजनिक गर्ने बताइएको छ ।

“पीस नाउ” ले भनेको छ, “नेत्यान्याहु सरकारले पश्चिमी किनारको विलयलाई गहिरो बनाउने र दुई-राष्ट्र समाधानको सम्भावना रोक्ने हरेक मिनेटको दुरुपयोग गरिरहेको छ । आज सबैलाई स्पष्ट भइसकेको छ कि यस द्वन्द्वको एक मात्र समाधान, र हमासलाई परास्त गर्ने एक मात्र बाटो, इजरायलसँगै फिलिस्तिनी राज्यको स्थापना हो । इजरायल सरकारले युद्ध अन्त्य गर्न काम गर्नुको सट्टा हामीलाई निरन्तर रगतपातमा धकेल्दै छ।”

स्मोट्रिच र राष्ट्रिय सुरक्षा मन्त्री इतामार बेन–ग्भिरलाई यस वर्ष जूनमा बेलायतले “पश्चिमी किनारमा फिलिस्तिनी समुदायविरुद्ध बारम्बार हिंसाको उक्साहट” गरेको आरोपमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो ।

ई–१ क्षेत्रमा ३,४०१ आवास इकाइको निर्माण २० वर्षदेखि रोकिएको छ । यसको विकासलाई लामो समयदेखि फिलिस्तिनी राज्यको स्थापनालाई अवरुद्ध गर्ने कदमका रूपमा हेरिँदै आएको छ, किनकि यसले जेरुसलेमको दक्षिण र उत्तर क्षेत्रलाई छुट्याउने र रामल्ला, पूर्वी जेरुसलेम र बेथलेहेमलाई जोड्ने फिलिस्तिनी निरन्तर शहरी क्षेत्रको सम्भावना रोकिनेछ ।

२०२३ अक्टोबर ७ मा हमासको इजरायलमाथिको आक्रमणपछि पश्चिमी किनारका फिलिस्तिनीहरूमा इजरायलको दबाब तीव्र बनेको छ, जसलाई उसले वैध सुरक्षा कदमको रूपमा व्याख्या गर्छ ।

स्रोत : BBC